Chánh niệm chính là sự nhận biết trong từng giây phút. Khi mình biết quan sát môi trường xung quanh và những điều trong cuộc sống, thì việc sở hữu một cuốn nhật ký chánh niệm sẽ rất có ích cho sức khỏe tinh thần. Chánh niệm còn cho phép ta nhìn nhận và đánh giá chính khoảnh khắc hiện tại của mình.
Có nhiều phương pháp để thực hành chánh niệm, và viết nhật ký nằm ở vị trí hàng đầu. Viết nhật ký được xem là một cách thức hữu hiệu để quản lý sức khỏe tinh thần.
Viết nhật ký chánh niệm giúp chúng ta xử lý và nhận diện những hành động gắn liền với cảm xúc. Điều này giúp ta thấu hiểu bản thân một cách sâu sắc hơn.
Tại Sao Nên Giữ Một Cuốn Nhật Ký Chánh Niệm?
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng viết nhật ký là một phương tiện giảm stress hiệu quả và liên quan mật thiết đến sự cải thiện sức khỏe tinh thần, đặc biệt với những người đang trải qua lo âu và trầm cảm. Nó là phương pháp tiết kiệm chi phí, chỉ yêu cầu chúng ta một chủ đề viết và một cuốn sổ tay.
Chúng ta có thể chọn sử dụng nhật ký số hoặc nhật ký ghi chép truyền thống. Ứng dụng “Ghi chú” trên điện thoại cũng là một điểm khởi đầu tuyệt vời. Tuy nhiên, mình vẫn khuyên nên giữ cho mình một cuốn nhật ký vật lý vì nó vừa có tính trị liệu, vừa giúp ta tạm rời xa công nghệ.
15 Lợi Ích Khi Giữ Một Cuốn Nhật Ký Chánh Niệm
Dưới đây là những lợi ích mà một cuốn nhật ký chánh niệm mang lại, kèm theo một số gợi ý để bạn bắt đầu hành trình của mình.
1. Bạn Trở Nên Hiểu Rõ Bản Thân Hơn
Viết nhật ký chánh niệm giúp mình trở nên tự nhận thức rõ nét hơn. Mình hiểu chính mình như một cá thể riêng biệt.
Ta thường hay đánh giá tính cách mình dựa trên những người xung quanh hay môi trường sống. Viết nhật ký chánh niệm làm mình tỉnh táo về môi trường, cơ thể, sức khỏe, và lối sống.
Ví dụ, một đề mục cho việc tự nhận thức có thể là: Điều gì giúp mình cảm thấy bình yên?
Khi trả lời câu hỏi này trong nhật ký, mỗi khi cảm thấy lo lắng hay bồn chồn, mình sẽ dễ dàng giải quyết hơn. Nhờ việc giữ nhật ký chánh niệm, ta biết được đâu là điểm tựa bình yên cho mình, và điều này có thể áp dụng trong nhiều tình huống khác để tăng cường sự tự nhận biết.
2. Giúp Bạn Trở Về Với Hiện Tại
Bạn có từng mong muốn được sống trọn vẹn ở khoảnh khắc hiện tại? Sống trong hiện tại nghĩa là chánh niệm và nhận biết đầy đủ những gì đang diễn ra ở giây phút này.
Qua việc viết nhật ký chánh niệm, chúng ta không còn bị cuốn theo những sự kiện đã qua, cũng không bị ám ảnh bởi tương lai. Mọi tâm trí hướng về ngày hôm nay, và suy nghĩ này giúp ta đối mặt tích cực hơn với trầm cảm, lo âu hay những cảm xúc tiêu cực khác.
Khi bạn có thể tập trung vào hiện tại và ghi lại cảm xúc của mình, ấy là ta đã tiến một bước gần hơn đến việc giải quyết vấn đề đó.
3. Giúp Bạn Giữ Vững Sự Tập Trung
Viết nhật ký chánh niệm giúp ta duy trì sự tập trung. Khi mình ghi ra mục tiêu trong cuộc sống và đặt ra thời hạn, mọi việc trở nên khả thi hơn.
Bạn cũng có thể thêm vào những câu khẳng định tích cực cùng với việc ghi lại lòng biết ơn về từng bước tiến trên hành trình đạt đến mục tiêu.
4. Bạn Trở Thành Người Tích Cực Hơn
Nếu mình hay tự nói với bản thân những lời tiêu cực hoặc đánh giá không tốt về hoàn cảnh, một cuốn nhật ký chánh niệm sẽ là người bạn đồng hành giúp mình giữ được tâm thế tích cực.
Suy nghĩ tiêu cực dẫn đến sự tự ti và giảm giá trị bản thân. Nếu luôn gắn mác bản thân với những điều tiêu cực, cơ thể sẽ tiết ra những hormone gây lo âu. Cách đơn giản để tạm buông bỏ điều đó là viết ra nhật ký.
Chúng ta cần nhắc mình rằng suy nghĩ ấy không phải là điều điều khiển mình. Gạch bỏ những ý nghĩ tiêu cực, thay bằng những từ ngữ và suy nghĩ tích cực để giữ vững tinh thần sáng sủa.
5. Bạn Trở Nên Biết Ơn Hơn
Chúng ta thường hay thực hành lòng biết ơn mỗi ngày như thế nào? Những điều bạn trân quý nhất là gì?
Ví dụ một đề mục có thể là: Điều tốt đẹp nào đã đến với mình sáng nay?
Giữ cho mình một cuốn nhật ký chánh niệm sẽ giúp ta nhận ra và trân trọng những điều ấy. Viết ra hai hoặc ba điều mình biết ơn mỗi sáng hoặc tối, và trong ngày, hãy suy ngẫm về những sự kiện hay trải nghiệm khiến mình cảm thấy biết ơn nhất.
6. Giúp Bạn Khám Phá Bản Thân
Viết nhật ký chánh niệm sẽ giúp chúng ta nhận diện các suy nghĩ và hành vi lặp lại trong đời mình. Khi đọc lại cuốn nhật ký, ta nhận thấy những lựa chọn đã đưa đến kết quả ra sao.
Nếu có điều gì cần thay đổi, đây chính là lúc để ta tự nhìn nhận và chỉnh sửa.
7. Bạn Trở Nên Có Mục Đích Hơn
Viết nhật ký chánh niệm giúp ta sống ý thức và có định hướng rõ ràng hơn trong cuộc sống. Đây là không gian để phát triển bản thân và tự điều hướng.
8. Giúp Bạn Tự Do Diễn Đạt Cảm Xúc
Trong nhật ký, bạn được phép bộc lộ mọi cảm xúc một cách tự nhiên. Đây là nơi thực hành sự trung thực với chính mình, học những thói quen mới hoặc từ bỏ những thói quen cũ.
Bạn có thể lập danh sách những mong đợi thực tế. Viết ra và với mỗi thành tựu đạt được, hãy đánh dấu vào nhật ký. Điều này làm cho việc theo đuổi mục tiêu trở nên nhẹ nhàng hơn vì không bị áp lực bên ngoài.
Mục tiêu trở nên khả thi hơn khi được ghi chép trong nhật ký chánh niệm, và bạn cũng trở nên dịu dàng hơn với chính mình.
9. Giúp Bạn Dọn Dẹp Tinh Thần
Giống như khi ta dọn dẹp không gian, tinh thần cũng cần được thanh lọc. Viết nhật ký chánh niệm là dạng dọn dẹp tâm trí, góp phần tích cực cho sức khỏe tinh thần và giải phóng đầu óc.
Tinh thần minh mẫn hơn sẽ giúp ta nhìn nhận cuộc sống theo một góc nhìn mới. Và từ đó, ta có thể hình dung một cuộc đời khác biệt, rõ ràng và sâu sắc về những vấn đề mình đang đối mặt.
10. Tăng Cường Sức Khỏe Tinh Thần
Viết nhật ký chánh niệm còn đem lại nhiều lợi ích về sức khỏe. Nó giúp giảm lượng cortisol – hormone gây stress trong cơ thể.
Trong lúc viết, cơ thể ta tiết ra endorphin, giảm bớt lo lắng, và giúp sức khỏe tinh thần trở nên tích cực hơn.
11. Cải Thiện Sức Khỏe Cảm Xúc
Viết nhật ký chánh niệm nâng cao sức khoẻ cảm xúc và giúp ta trở thành người bình yên hơn. Đây là công cụ sáng tạo để phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ). Càng viết, ta càng dễ dàng xử lý cảm xúc.
Nó như một phép màu cho bộ não, giúp ta đối diện với những cảm xúc tiêu cực và đưa ra những quyết định cảm xúc tốt hơn.
12. Làm Tâm Trạng Tốt Hơn
Viết nhật ký chánh niệm là một liều thuốc nâng cao tâm trạng hiệu quả. Nó giúp bạn xử lý được nỗi sợ và những bận tâm, đồng thời nhận ra các yếu tố làm bạn cảm thấy mất cân bằng.
Hãy tưởng tượng bạn có thể xác định được điều gì khiến tâm trạng mình xuống dốc? Khi ấy, việc kiểm soát sẽ dễ dàng hơn rất nhiều, đem lại cho mình những khoảnh khắc vui vẻ tích cực.
13. Giúp Bạn Làm Chủ Bản Thân
Viết nhật ký chánh niệm giúp mình có sự kiểm soát tốt hơn trong cuộc sống. Nó làm ta cảm thấy mạnh mẽ và quyền năng hơn.
Để làm chủ bản thân, việc đầu tiên là có sự rõ ràng về các vấn đề trong đời. Và cách hiệu quả nhất để đạt được điều đó là nâng cao tự nhận thức bằng việc viết ra những suy nghĩ một cách chánh niệm.
14. Giúp Bạn Vượt Qua Các Vấn Đề Tinh Thần
Therapists thường khuyên ta viết nhật ký chánh niệm vì nó giúp vượt qua những khó khăn về sức khỏe tâm lý. Khi trải qua những tổn thương tinh thần và cần nơi để giải tỏa cảm xúc mà không phải phơi bày với ai, nhật ký chính là nơi an toàn nhất.
Nó còn giúp hồi phục từ các chứng nghiện và những rối loạn tâm thần như suy nghĩ ám ảnh.
15. Cải Thiện Trí Nhớ
Viết nhật ký chánh niệm giúp ta ghi nhớ lại những khoảnh khắc đáng quý. Nếu bạn vừa trải qua một kỷ niệm vui vẻ và sợ rằng nó sẽ phai nhạt, hãy viết nó vào nhật ký để mỗi khi đọc lại, cảm xúc ấy lại tràn về bên trong.
Gợi Ý Chủ Đề Cho Nhật Ký Chánh Niệm
Nếu bạn sẵn sàng bắt đầu hành trình với việc viết nhật ký chánh niệm, dưới đây là một số chủ đề để làm điểm xuất phát.
Hãy cho phép mình được bộc lộ chân thật và không ngại ngùng. Mở rộng tâm hồn, đừng che giấu điều gì. Viết nhật ký hiệu quả chính là cách tuyệt vời để giảm căng thẳng và làm chủ cuộc sống một cách chánh niệm.
- Điểm sáng nào trong ngày hoặc tuần vừa qua của mình?
- Mình hay trì hoãn việc gì nhất?
- Những cám dỗ nào mình đã nhượng bộ trong ngày hôm nay?
- Điều gì khiến mình cảm thấy năng suất hơn trong hôm nay?
- Nguyên nhân nào đang làm mình lo lắng ngay lúc này?
Lời Kết
Khoảng thời gian viết nhật ký nên là khoảnh khắc yên tĩnh riêng tư. Bạn hoàn toàn có thể tạo cho mình một không gian đặc biệt để thực hành viết nhật ký chánh niệm. Cũng đừng quên khích lệ trẻ em và thanh thiếu niên thử trải nghiệm phương pháp này vì nó giúp nâng cao trí tuệ cảm xúc cho các bạn ấy.
Thời điểm thích hợp để viết nhật ký chánh niệm là ngay khi mới thức dậy hoặc trước khi đi ngủ. Khi ấy, ta sẽ có thêm thời gian để suy ngẫm về cuộc sống của mình. Hãy duy trì thói quen viết mỗi ngày, không quan trọng là sáng hay tối, nhưng nhất định đừng bỏ quên bất kỳ ngày nào.
Ảnh minh họa: Ketut Subiyanto qua pexels.com
Tác giả: Lê Minh Phi
Nguồn gốc bài viết gốc: Lifehack
