Mình đã từng ở đó, tự hỏi làm sao để gỡ rối cuộc đời mình. Không thể phủ nhận rằng chúng ta đều đang bị choáng ngợp giữa những đại dịch toàn cầu, thiên tai, những thử thách chính trị, suy thoái kinh tế, những rắc rối trong gia đình và áp lực công việc. Tất cả những điều ấy đủ làm cho bất kỳ ai cũng muốn buông xuôi, trốn vào trong chăn ấm cho đến tận năm 2030. Thế nhưng, mọi cơn bão đều sẽ có lúc dừng lại, và chúng ta có đủ sức mạnh để vượt qua nó.
Khi cảm thấy choáng ngợp, ta như đang bị đè nặng bởi những điều quá lớn lao để xử lý. Nói một cách đơn giản, đó là cảm xúc mạnh mẽ đến mức gần như nuốt chửng cả tâm hồn ta. Sự choáng ngợp có thể đến từ một tình huống cụ thể hoặc từ những áp lực chung của cuộc sống.
Sự choáng ngợp đến từ tình huống thường liên quan đến một hoàn cảnh cụ thể, chẳng hạn như một dự án lớn cần hoàn thành tại nơi làm việc, mà ta lại không chắc liệu mọi thứ có suôn sẻ, trong khi vị trí thăng tiến đang treo lơ lửng phía trước. Còn sự choáng ngợp chung thường là cảm giác mệt mỏi bởi những áp lực thường ngày, khi ta cố gắng hiện diện, chăm sóc bản thân và những người xung quanh. Dù là dạng nào, nó đều là một thử thách không nhỏ.
Mỗi người trong chúng ta đều từng trải qua cảm giác bị choáng ngợp, nhưng không nhất thiết điều đó sẽ làm đứt gãy hành trình tiến bước hay kéo ta xuống hố sâu. Để giúp bản thân vượt qua những cơn sóng dữ kia, đây là một vài phương pháp bạn có thể áp dụng khi cảm thấy quá tải và muốn lấy lại cân bằng cuộc đời.
1. Hãy Chậm Lại
Điều đầu tiên cần làm khi ta cảm thấy như bị cuốn trôi hay quá tải là hãy chậm lại. Cảm giác ấy như một tiếng chuông cảnh báo. Cơ thể và tâm hồn đang cố gắng nói với chúng ta rằng có điều gì đó quan trọng cần được chú ý, và bây giờ, ta đã có sự nhận thức đó. Để xử lý được thông tin, ta phải chậm lại.
Hơi thở chính là công cụ đắc lực nhất để ta làm được điều ấy. Sức mạnh của hơi thở thật kỳ diệu. Vì hệ hô hấp, tuần hoàn và thần kinh gắn kết chặt chẽ, việc kiểm soát hơi thở một cách có ý thức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến huyết áp và trạng thái cảm xúc.
Chỉ cần dành một chút thời gian để hít vào thở ra thảnh thơi ba hơi thật sâu trong lúc tâm trí đang hỗn độn, bạn sẽ cảm thấy mọi thứ bớt nhanh, bớt dồn dập hơn. Có nhiều kỹ thuật giảm stress đơn giản khác bạn có thể khám phá thêm qua video dưới đây:
Khi cho phép bản thân chậm lại suy nghĩ, chẳng khác nào bạn đang đạp phanh giữa đường. Bạn tự nhủ phải hiện diện trọn vẹn với những gì cảm nhận và suy nghĩ lúc ấy.
Cảm giác choáng ngợp có thể rất hỗn loạn và khó kiểm soát, nhưng khi ta biết chậm lại, nghĩa là ta đang giành lại quyền kiểm soát chính mình. Hãy dựa vào những người thân yêu quanh ta, trò chuyện để hiểu hơn về vấn đề. Điều đó giúp ta lùi lại một bước và bình tĩnh hơn.
2. Lùi Lại, Suy Ngẫm và Thay Đổi Cách Nhìn
Nếu bạn đang hỏi làm sao để lấy lại trật tự cuộc sống, đó là lúc bạn cần bước lùi lại và suy ngẫm về chuỗi sự kiện dẫn đến cảm giác choáng ngợp. Có vài câu hỏi hữu ích bạn có thể dành thời gian tự đặt ra:
- Mình có đang ôm đồm quá nhiều việc không? Nếu có, ai có thể giúp mình? Những việc nào có thể tạm gác lại?
- Mình đã chuẩn bị đủ chưa? Nếu chưa, mình có thể làm gì thêm? Có khó khăn nào đang kìm chân mình không?
- Liệu có những dấu hiệu mình đã phớt lờ, những điều nếu nhận ra sớm sẽ giúp mình tránh được tình trạng này không?
- Có phải mình đang tự làm khó bản thân, tự sabot mình không?
- Điều quan trọng nhất mà mình có thể làm ngay lúc này để tiến gần hơn tới mục tiêu dài hạn và phát triển bản thân là gì?
Suy ngẫm rất có giá trị vì nó giúp ta sàng lọc lại toàn bộ dữ liệu cảm xúc và trải nghiệm mà trạng thái choáng ngợp đem đến. Việc dành thời gian nhìn nhận và phân tích sẽ giúp ta hiểu rõ hơn tiếng nói cơ thể trong tương lai khi cảm xúc tương tự quay lại.
Viết nhật ký suy ngẫm là một phương pháp đặc biệt hiệu quả. Nó bao gồm việc ghi lại trải nghiệm, hiểu ý nghĩa của những gì đã xảy ra và rút ra bài học sâu sắc.
Có một khung tham chiếu về sự choáng ngợp trước khi nó xảy ra sẽ rất quý giá. Thay vì giống như cảnh báo một cơn bão hỗn loạn bất ngờ, nó sẽ dần trở thành một hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả và trầm tĩnh hơn.
Thay đổi cách nhìn nhận xảy ra khi bạn đã tập hợp, xử lý và chiêm nghiệm dữ liệu, từ đó có thể đặt trải nghiệm ấy vào một góc độ mới.
Ví dụ, khi mình trượt kỳ thi luật sư, mình tưởng đó là điều tồi tệ nhất trong cuộc đời. Mình bị choáng ngợp bởi những suy nghĩ tiêu cực – rằng mình đã phí hoài 140,000 đô la vay nợ, không thể trả tiền hóa đơn, không tìm được việc làm, và không thể xây dựng cuộc sống mình hằng mơ ước. Mình thấy cơ thể mệt mỏi, yếu đuối, tâm trí nặng trĩu các luồng suy nghĩ tiêu cực. Lúc đó, mình không biết phải làm gì để lấy lại trật tự cho cuộc đời.
Thế nhưng khi cho phép bản thân chậm lại, lùi lại và suy ngẫm, mình nhận ra rằng làm luật sư không phải niềm đam mê thực sự của mình. Dần dần, mình đã có thể thay đổi cách nhìn nhận và coi trải nghiệm đó như một phước lành, giúp mình khám phá ra con đường đúng đắn hơn – đó là giúp người khác đạt đến thành công thật sự mà họ mong muốn.
Nếu bạn vừa trải qua chuỗi sự kiện không may, hãy tập trung vào những mục tiêu ngắn hạn và những bước nhỏ để tái tạo lại cuộc sống. Theo thời gian, hành trình của bạn sẽ ngày càng nhẹ nhàng hơn nhờ sự trưởng thành cá nhân và sức khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần.
3. Buông Bỏ, Tập Hợp Lại và Định Hướng Mới
Buông Bỏ
Nói thì dễ hơn làm, nhưng khi ta đối diện với sự choáng ngợp, điều tốt nhất có thể làm là buông bỏ nó. Việc bạn đã chậm lại, lùi lại, suy ngẫm và thay đổi cách nhìn sẽ giúp việc buông bỏ nguyên nhân gây xáo trộn trở nên nhẹ nhàng hơn.
Mình nhớ khi cho phép bản thân thay đổi góc nhìn về việc trượt thi luật sư, mình đã buông bỏ nó không chút hối tiếc. Việc buông bỏ nguyên nhân của sự choáng ngợp là bước then chốt giúp ta lấy lại trật tự cuộc sống.
Tập Hợp Lại
Để thực sự lấy lại cuộc sống, ta cần tập hợp lại sức mạnh và tìm hướng đi mới. Sự choáng ngợp giống như một mắt xích bị gãy làm gián đoạn tiến trình của bạn. Giờ khi mắt xích ấy đã được sửa chữa, ta có thể gắn nó trở lại và tiếp tục hành trình.
Tập hợp lại là bước quan trọng để khép lại vòng lặp phản hồi của việc chậm lại, lùi lại, suy ngẫm, thay đổi góc nhìn và buông bỏ. Nó giống như một dấu chấm câu cuối cùng cho trải nghiệm đã qua. Khi ấy, ta có thể bấm nút đặt lại và với tất cả kiến thức hiện có, bước tiếp một cách tỉnh táo, chuẩn bị và mạnh mẽ hơn.
Định Hướng Mới
Hành động cuối cùng là định hướng lại con đường phía trước. May mắn thay, tất cả những gì bạn đã làm sẽ giúp bạn dễ dàng xác định được hướng đi mới. Phải nhớ rằng định hướng lại không có nghĩa là bạn phải bước sang một con đường hoàn toàn xa lạ; chỉ cần điều chỉnh nhẹ nhàng cũng đã rất ổn rồi.
Điều quan trọng nhất là bạn đã xử lý, hấp thu và học hỏi từ sự choáng ngợp, để trở nên chuẩn bị tốt hơn, đồng thời biết cách phòng tránh nó trong tương lai.
Suy Ngẫm Cuối Cùng
Chúng ta ai cũng từng trải qua cảm giác choáng ngợp và tự hỏi làm sao để lấy lại trật tự cho cuộc đời. Tuy nhiên, tiến trình phát triển bản thân không cần phải bị ngăn trở hoàn toàn chỉ vì cuộc sống đôi khi đầy rẫy những tình huống khó khăn hay những người tiêu cực xung quanh. Chúng ta đủ mạnh mẽ để vượt qua tất cả và đưa cuộc sống trở lại đúng hướng.
Khi cảm thấy choáng ngợp, hãy nhớ chậm lại, tập trung vào hơi thở. Hãy cho phép bản thân lùi lại và nhìn nhận thật rõ nguyên nhân dẫn đến cảm xúc ấy, bởi bên trong đó ẩn chứa những dữ liệu đầy giá trị. Hãy giành lại quyền lực bằng cách chuyển đổi góc nhìn và buông bỏ gánh nặng đã gây ra sự choáng ngợp.
Ảnh minh họa: Francisco Moreno via unsplash.com
Tác giả: Nguyễn Thu Hương
