Để cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình, mình nhận thấy đây là một trong những nguồn gốc phổ biến nhất gây ra căng thẳng cho người trưởng thành đang làm việc. Trong xã hội hiện đại chú trọng vào hiệu suất và thành tích, ngày càng nhiều người cảm thấy khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ vai trò của mình ở cả nơi làm việc và trong mái ấm gia đình.
Thật vậy, nhiều lúc chúng ta chẳng thể tìm được điểm cân bằng giữa sự nghiệp và gia đình; ta thường phải ưu tiên một bên nhiều hơn bên kia. Hành vi này dễ dẫn đến những hậu quả tiêu cực—mối quan hệ gia đình bị căng thẳng, hiệu quả công việc giảm sút, và sức khỏe thể chất lẫn tinh thần đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Chính vì vậy, mình nghĩ mỗi người trong chúng ta cần học cách và nỗ lực để tìm ra chiếc cầu nối hài hòa cho công việc và gia đình. Dù nghe có vẻ như một nhiệm vụ khó khăn, nhưng nếu ta dành thời gian và coi trọng việc này thì chắc chắn sẽ đạt được.
10 Bước Cần Thiết Để Cân Bằng Công Việc Và Gia Đình
1. Buông Bỏ Căng Thẳng
Rõ ràng và cảm nhận được bình yên trong tâm hồn là điều thiết yếu để tạo nên sự cân bằng. Đầu óc ta thường bị chất đầy những hormone căng thẳng do nhịp sống hối hả mỗi ngày. Khi trở về nhà, nếu ta dành thời gian cho những hoạt động giúp giảm stress, điều đó như chiếc chìa khóa mở cánh cửa giải thoát tâm trí và thư giãn thân thể.
Khi ta cảm thấy thư thái và vui vẻ, năng lượng sẽ lại tràn đầy để làm việc và cũng sẵn lòng chia sẻ thời gian quý giá cho những người thân yêu trong gia đình.
2. Đặt Cân Bằng Là Ưu Tiên
Cho dù làm việc toàn thời gian hay bán thời gian, hành trình tìm kiếm sự cân bằng trong cuộc sống không bao giờ đơn giản và thường dài lâu. Nếu không quyết tâm chọn lựa con đường cân bằng, rất có thể ta sẽ bỏ cuộc giữa chừng. Mình trải nghiệm rằng, điều quan trọng là tạo cho bản thân cơ hội để tìm được sự hài hòa đó.
Chẳng hạn, ta nên tìm kiếm một công việc vừa đủ thử thách mà không quá áp lực; đồng thời suy nghĩ kỹ về quy mô gia đình mình có thể nuôi dưỡng một cách có trách nhiệm tại thời điểm hiện tại. Khi biết lựa chọn đúng đắn những điều quan trọng nhất, sự cân bằng sẽ không còn xa vời.
Nếu ta đã ổn định trong một sự nghiệp và có gia đình đang ngày càng lớn mạnh, ta vẫn có thể điều chỉnh những thay đổi nhỏ để hướng tới sự cân bằng. Ví dụ, có thể đề nghị được làm việc linh hoạt hơn, sắp xếp lại trách nhiệm trong nhà, hoặc nhờ những người thân, bạn bè đáng tin cậy hỗ trợ khi cần.
3. Bồi Đắp Tình Thương Trong Gia Đình
Xây dựng giao tiếp vững chắc với các thành viên trong gia đình là điều nền tảng để duy trì sự cân bằng trong cuộc sống. Mối liên kết gia đình mạnh mẽ nuôi dưỡng sự tin tưởng, thấu hiểu và hỗ trợ lẫn nhau.
Khi ta chia sẻ câu chuyện công việc và những vất vả trong nghề với người thân, họ sẽ cảm thông hơn và bớt những đòi hỏi không cần thiết. Họ cũng sẵn lòng thông cảm khi ta phải làm thêm giờ hay rời bàn ăn sớm để hoàn thành dự án lớn.
Điều quan trọng là duy trì sự trao đổi liên tục, để tình cảm gia đình luôn được củng cố.
4. Tạo Linh Hoạt Cho Không Gian Làm Việc
Chúng ta có thể thảo luận với nhà quản lý để tăng cường sự linh hoạt trong môi trường công sở. Làm việc tại nhà đã trở nên phổ biến, nhất là sau những biến động của đại dịch gần đây.
Sự linh hoạt này giúp cuộc sống dễ thở hơn rất nhiều. Bạn không cần phải hy sinh thời gian bên gia đình mỗi khi có công việc, vì có thể hoàn thành nhiệm vụ từ mọi nơi.
Ví dụ, khi có cam kết quan trọng với gia đình mà không thể nghỉ phép, bạn vẫn làm việc tại nhà và có thể dành thời gian cho họ sau đó.
Các nghiên cứu cũng cho thấy, khi không gian làm việc thoải mái, năng suất làm việc và sự hài lòng với công việc của chúng ta đều tăng lên đáng kể.
5. Biết Nhận Sự Giúp Đỡ Từ Người Khác
Có những lúc sự cân bằng trở nên khó khăn hơn—chẳng hạn khi ta đang theo đuổi thăng tiến hoặc chuẩn bị một dự án lớn đến hạn cuối tuần. Khi ấy, sau khi đã chia sẻ những khó khăn với gia đình, hãy xem xét nhờ người khác giúp đỡ.
Phần lớn chúng ta đều có bạn bè hoặc người thân sẵn lòng hỗ trợ. Điều quan trọng là chọn những người ta tin tưởng để họ có thể đón con đi học thể thao hoặc đón trẻ tan trường. Đa phần họ sẽ vui vẻ giúp đỡ trong một khoảng thời gian nhất định.
Nếu bạn chưa biết cách mở lời, hãy tìm hiểu thêm qua bài viết này.
6. Xây Dựng Thói Quen Đều Đặn
Cân bằng giữa gia đình và công việc là câu chuyện của sự kiên định. Có một thói quen không đồng nghĩa với việc dồn ép bản thân làm việc liên tục mà là tạo ra khoảng thời gian để thư giãn, xả stress sau mỗi ngày dài.
Thói quen ổn định giúp ta tập trung hơn vào công việc, đồng thời vẫn dành thời gian cho gia đình. Hãy tìm cách sắp xếp sao cho phù hợp với nhu cầu riêng của mình và gia đình.
Chẳng hạn, nếu bạn là người dậy sớm, hãy tranh thủ hoàn thành một số việc nhà hoặc công việc trước khi trẻ thức dậy, để cả nhà có thể ăn sáng cùng nhau một cách trọn vẹn. Nếu con tham gia hoạt động thể thao ngoài giờ, bạn có thể chuẩn bị bữa tối mang theo và tổ chức bữa ăn picnic sau khi các bé thi đấu.
Một phần của cân bằng là tạo ra những khoảnh khắc đáng nhớ bên nhau, dù ta đang ở đâu và làm gì.
7. Ưu Tiên Cho Sức Khỏe
Sức khỏe là điều tối thượng. Không thể nào cân bằng được công việc và cuộc sống nếu ta không có một cơ thể và tâm trí khỏe mạnh. Khi thiếu sự chăm sóc bản thân, ta khó lòng tập trung hoàn toàn cho bất kỳ vai trò nào.
Vì vậy, hãy đặt bản thân lên hàng đầu và chăm chút cho những hoạt động giữ gìn sức khỏe như chế độ dinh dưỡng hợp lý, tập luyện thường xuyên, và giấc ngủ đầy đủ.
Khi mệt mỏi, bạn dễ mắc sai sót trong công việc và mất kiên nhẫn với người thân.
8. Tạm Thời Xa Rời Công Nghệ
Dù rất khó rời bỏ internet và mạng xã hội—những phương tiện chính để giao tiếp và tiếp nhận thông tin, ta vẫn nên dành thời gian tạm ngắt kết nối với công nghệ.
Khoảng thời gian “đóng mạng” trong ngày giúp ta tập trung hơn cho bản thân và gia đình, hạn chế các tác động tiêu cực của thế giới số.
Nhiều nghiên cứu chứng minh việc tạm rời khỏi công nghệ sẽ cải thiện nhận thức, tăng cường các mối liên kết con người, điều hòa giấc ngủ và cảm xúc.
Một ý tưởng thú vị là tổ chức đêm chơi game gia đình—đặt luật tắt điện thoại để mọi người có thể cùng nhau vui chơi trọn vẹn.
9. Thiết Lập Ranh Giới Rõ Ràng Giữa Công Việc Và Gia Đình
Chúng ta cần biết cách tạo ranh giới giữa hai thế giới quan trọng này. Những giới hạn đó định nghĩa những hành động nào là phù hợp và không phù hợp. Ranh giới giúp công việc không bị xáo trộn bởi chuyện nhà; đồng thời bảo vệ gia đình khỏi áp lực công việc.
Khi có ranh giới rõ ràng, ta nhận biết được khi nào mình đang có hành động thiếu công bằng với một bên. Ví dụ, bạn có thể quy định gia đình không sử dụng điện thoại trong bữa ăn để có thời gian quây quần trò chuyện ý nghĩa.
Một ví dụ khác là bạn tắt hết thông báo công việc trong thời gian nghỉ ngơi để thực sự thư giãn. Những điều này không dễ thực hiện, nhưng phải làm thì mới duy trì được sự cân bằng giữa công việc và gia đình.
Nếu cần cảm hứng và lời khuyên, bạn có thể xem TED talk dưới đây.
10. Chấp Nhận Rằng Sự Mất Cân Bằng Đôi Khi Không Tránh Khỏi
Chúng ta hoàn toàn có thể vấp ngã và có lúc thất bại trong chuyến hành trình kiếm tìm sự cân bằng. Có những lúc, giữ vững ranh giới và không thiên vị một bên là điều gần như không thể. Khẩn cấp trong gia đình đôi khi bắt buộc ta phải hy sinh công việc, và ngược lại.
Ví dụ, bạn có thể phải bỏ qua một sự kiện công việc để chăm sóc người thân khi họ ốm đau. Hoặc khi cận hạn bàn giao dự án, bạn buộc phải ở lại muộn làm việc thay vì ăn tối cùng gia đình.
Điều cần nhớ là đừng để sự mất cân bằng trở thành tình trạng bình thường. Cán cân có thể nghiêng trong vài ngày hay vài tuần, nhưng hãy cố gắng đưa nó trở về trung điểm sớm nhất có thể.
Con đường này chắc chắn sẽ khó khăn và không ít lần ta vấp ngã. Thay vì lo lắng, hãy tiếp tục kiên nhẫn cố gắng tiến lên từng bước.
Suy Ngẫm Cuối Cùng
Việc học cách cân bằng công việc và gia đình không bao giờ là điều dễ dàng. Mỗi người, mỗi gia đình cần tìm ra giải pháp riêng phù hợp với hoàn cảnh và nhu cầu của mình.
Về bản chất, sự cân bằng này đạt được khi ta có thể vừa hoàn thành tốt trách nhiệm với gia đình, vừa giữ vững hiệu quả công việc. Làm việc chăm chỉ để tiến bước là điều đáng trân trọng, nhưng đừng bao giờ quên giá trị của những điều và người thân thực sự quan trọng nhất trong cuộc đời.
Ảnh minh họa: Andre Jackson via unsplash.com
Tác giả: Nguyễn Minh
Nguồn: lifehack.org (dịch và lược dịch)
