Chăm sóc bản thân thường là điều cuối cùng chúng ta nghĩ đến khi là một doanh nhân bận rộn. Mình biết, bạn đang gồng gánh từ công việc đến gia đình, cuộc sống, và cả những điều nhỏ bé mà ta gọi là những “đĩa xoay” không ngừng quay trong tâm trí. Tự chăm sóc bản thân có vẻ như chưa phải ưu tiên hàng đầu. Thế nhưng, chính điều đó lại là chiếc chìa khóa giúp tăng năng suất, mở rộng sáng tạo và mang đến hạnh phúc chân thực trong cuộc sống.
Chúng ta cần phải đưa việc tự chăm sóc bản thân lên hàng đầu, như hơi thở hay bữa cơm mỗi ngày vậy. Dù có thể sống mà không quan tâm đến nó, nhưng rồi sẽ đến lúc ta cũng không thể bỏ qua mãi được. Vì thế, mình nghĩ cần phải thông minh khi chăm sóc chính mình.
Bạn đã từng nghe câu: “Điên rồ là làm đi làm lại một việc và mong đợi kết quả khác biệt”? Những điều bạn đang làm dường như không đem lại sự thay đổi. Đó chính là lý do bạn đang đọc bài viết này, hy vọng một ngày nào đó có thể dành chút thời gian cho chính mình.
Nhưng thời gian sẽ chẳng đến nếu ta không tạo ra nó. Và điều này không có nghĩa là phải làm quá sức. Lý tưởng nhất là biến việc chăm sóc bản thân trở thành thói quen mềm mại, tự nhiên như những việc ta làm mỗi ngày như đánh răng. Điều quan trọng là bạn phải thừa nhận rằng mình cần nó, chứ không phải phủ nhận, tự dằn vặt mình vì không làm được nhiều hơn.
Hãy buông bỏ cái ý niệm độc hại rằng ta phải luôn luôn năng suất. Trái đất vẫn quay dù bạn dành nửa ngày để làm điều mình yêu thích, hay chỉ đơn giản đứng giữa ánh nắng ấm áp vài phút. Mình muốn hỏi bạn, vậy làm sao để thực sự chăm sóc bản thân?
1. Lập Danh Sách Riêng
Điều đầu tiên là bạn cần nhận ra loại self-care phù hợp với mình. Mỗi người mỗi khác, có người thấy tắm bồn là thú vị, có người lại thấy không hiệu quả. Chính vì thế, hãy ghi lại những hoạt động thật sự giúp bạn cân bằng.
Có sáu loại chăm sóc bản thân mà mình nghĩ bạn nên xây dựng danh sách cho từng loại:
- Cảm xúc
- Thực tiễn
- Thể chất
- Tinh thần
- Xã hội
- Ý nghĩa tâm linh
Danh sách này giúp bạn khi mệt mỏi tột cùng và chỉ muốn nghỉ ngơi, bạn không phải mất năng lượng để suy nghĩ xem làm gì, mà chỉ việc mở ra và chọn nhanh hoạt động phù hợp.
Chẳng hạn, khi bạn cảm thấy kiệt quệ về mặt cảm xúc, bạn có thể lập tức nhớ đến việc ghi nhật ký hay đi dạo, việc bạn từng làm và thấy hiệu quả. Hoặc nếu bạn là người dễ bị kiệt sức trong các mối quan hệ xã hội, và cần không gian riêng để nạp lại năng lượng, hãy ghi điều đó vào danh sách thay vì những việc không phù hợp, như đi dự tiệc khi bạn thực sự cần yên tĩnh.
Chăm sóc bản thân là khi ta cảm thấy trở về với chính mình một cách chân thực nhất. Bạn càng có nhiều lựa chọn, càng dễ dàng tìm được điều phù hợp khi cảm thấy mệt mỏi. Cũng đừng quên chuẩn bị một vài điều “đòn bẩy” cho những ngày bạn bị mệt mỏi đến mức không thể đưa ra quyết định nữa.
2. Làm Cho Nó Trở Nên Dễ Thực Hiện
Những việc chăm sóc bản thân nên nhỏ, đơn giản để không trở thành “gánh nặng”. Mình tin rằng nếu bạn tạo ra những hành động dễ tiếp cận, thì việc trì hoãn sẽ biến mất dần.
Bạn có thể chia danh sách tự chăm sóc thành hai phần: một dành cho những ngày thật sự nghỉ ngơi, tham gia sâu vào các hoạt động kéo dài, và một danh sách nhỏ gồm các hoạt động ngắn từ 5-10 phút, để dùng khi bạn quá kiệt sức.
Ví dụ, khi tinh thần bạn không đủ sức để đi bộ, bạn có thể thay thế bằng việc viết nhật ký, theo những chủ đề có sẵn, hoặc dạo quanh nhà, chỉ cần ra ngoài hít thở không khí. Sức khởi đầu là điều khó khăn nhất, nhưng một khi bạn bắt đầu, niềm vui đến sẽ giữ chân bạn tiếp tục.
3. Lồng Ghép Vào Thói Quen Và Lập Kế Hoạch
Ở cấp độ cao hơn, hãy đưa tự chăm sóc bản thân vào thói quen hàng ngày để bạn không cần phải suy nghĩ nhiều về nó. Chẳng hạn, bạn có thể tập yoga trong lúc xem TV, hoặc trò chuyện với người thân khi nấu ăn.
Bí quyết là gắn những thói quen nhỏ ấy vào những thói quen hiện tại của bạn, thay vì thêm vào một đống việc mới. Ví dụ, khi pha cà phê buổi sáng, đừng vội mở mạng xã hội hay làm việc. Hãy dành thời gian tĩnh tâm bằng cách nghe một podcast thú vị.
Khi thói quen nhỏ đã hình thành, bạn hãy lên lịch cho những ngày tự chăm sóc bản thân như đi thiền hoặc chỉ đơn giản là đọc hết một cuốn sách yêu thích. Bạn sẽ không thể “tình cờ” có thời gian nếu không tự tạo ra nó. Hãy kiên quyết giữ những kế hoạch này, coi trọng bản thân như bạn trân quý một cuộc hẹn quan trọng.
4. Tự Động Hóa Cuộc Sống
Không có nhiều thời gian chăm sóc bản thân? Đừng lo, hãy tự động hóa cuộc sống.
Suy nghĩ xem bạn đang làm những việc nào không thật sự cần thiết, không đóng góp gì cho mục tiêu của bạn, rồi loại bỏ hoặc tự động hóa chúng đi. Có thể là đơn giản như lên kế hoạch bữa ăn tuần, nhờ ứng dụng hỗ trợ tự động đặt hàng, hay dùng hóa đơn điện tử để tránh mất thời gian đi bưu điện.
Những lựa chọn giảm bớt áp lực, giúp bạn dành thời gian và năng lượng cho những điều quan trọng hơn – trong đó có chính việc chăm sóc bản thân. Nếu một việc khiến bạn khó chịu, hãy biến nó thành tự động hoặc nhờ người khác giúp.
5. Giao Phó Áp Lực Và Công Việc
Là doanh nhân, ta thường kiêm rất nhiều vai trò – người lãnh đạo, marketer, kế toán, bán hàng, đại diện thương hiệu và cả người hành chính. Điều này dễ khiến ta mắc kẹt. Nhưng mình muốn khuyên bạn rằng: nếu có công việc nào khiến bạn stress triền miên, hãy tìm cách giao phó.
Thuê ngoài hoặc nhờ người phù hợp xử lý những phần việc bạn không giỏi sẽ giải phóng rất nhiều thời gian và giúp bạn tập trung vào điểm mạnh của mình. Đây là một cách chăm sóc bản thân, làm cho cuộc sống trở nên nhẹ nhàng, dễ chịu hơn.
Cuộc đời giống như một chuyến leo núi – ta cần tận hưởng hành trình chứ không phải vác những tảng đá nặng trĩu. Hãy “buông tay” những gánh nặng đó cho người khác chuyên nghiệp hơn. Trong cuộc sống cá nhân, đừng ngần ngại xin giúp đỡ hoặc chia sẻ một phần trách nhiệm với người thân yêu.
6. Thiết Lập Ranh Giới
Đặt và giữ ranh giới là một hình thức tự chăm sóc bản thân không thể thiếu. Bạn cần làm rõ ràng ranh giới trong mọi lĩnh vực:
- Ranh giới công việc: khi nào nên làm việc và khi nào cần nghỉ ngơi
- Ranh giới xã hội: dành thời gian với ai, trong bao lâu để không quá tải
- Ranh giới thể chất: cân bằng tập luyện tránh kiệt sức hoặc lười biếng
Thời gian của bạn quý giá và luôn hạn hẹp với bao việc phải làm và suy nghĩ. Hãy quyết liệt với những ranh giới mà bạn đặt ra, để bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất của chính mình.
7. Hành Động Ngay
Đây là điều quan trọng nhất: đừng chỉ lập kế hoạch, mà hãy bắt đầu làm ngay. Chăm sóc bản thân không nhất thiết phải là những việc to tát, có thể là vài phút thiền vỏn vẹn trong khoảng nghỉ quảng cáo hay đọc một chương sách phát triển tư duy mỗi ngày.
Hãy nhớ, mỗi ngày một hành động nhỏ như thế sẽ hình thành thói quen tự chăm sóc một cách nhẹ nhàng, đến mức bạn chẳng nhận ra mình đã làm điều đó rồi.
Suy Nghĩ Cuối Cùng
Chúng ta là con người, không thể tránh khỏi việc trì hoãn chăm sóc bản thân – nhất là khi xã hội dường như đang đòi hỏi năng suất liên tục và tốc độ không ngừng nghỉ. Nhưng điểm mấu chốt là biết chơi cùng sự trì hoãn đó, làm cho việc chăm sóc bản thân thật dễ dàng và bắt đầu ngay thôi.
Mình mong bạn dành cho bản thân ít nhất nửa ngày để điều chỉnh lại cuộc sống. Tự động hóa những việc phiền phức, giao phó công việc, và lập kế hoạch để đánh bại sự chần chừ. Chỉ cần một tiếng đồng hồ thôi, bạn có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian và năng lượng tinh thần để làm những điều bạn giỏi nhất, khi bạn thực sự đặt mình lên hàng đầu.
Bạn chính là tài sản quý giá nhất trong doanh nghiệp của mình. Hãy giữ gìn mình ở trạng thái tốt nhất bằng cách chăm sóc bản thân một cách thực sự. Tìm hiểu xem loại self-care nào phù hợp với bạn và tận hưởng nó như một phần thiết yếu của cuộc sống.
Khi bạn mãi bận rộn mà không chăm sóc chính mình, bạn sẽ luôn mệt mỏi và bất mãn. Hãy nhớ rằng bạn quan trọng, bạn xứng đáng được quan tâm và chăm sóc.
Ảnh minh họa: Surface via unsplash.com
——
Tác giả: Nguyễn Minh Phương
Nguồn cảm hứng và tài liệu gốc từ Lifehack.org
