Chưa bao giờ là quá muộn để chúng ta tìm thêm những mảng màu hạnh phúc cho cuộc sống hàng ngày của mình.
Cuộc sống vốn dĩ là chuỗi ngày đan xen những thăng trầm, thắng bại, lúc vui lúc buồn – như sóng vỗ bờ không ngừng nghỉ. Nhưng, theo những nhà tâm lý học, dù tất bật, dù khó khăn ra sao, hạnh phúc vẫn luôn là một sự lựa chọn mà chúng ta có thể thực hiện.
Qua rất nhiều nghiên cứu sâu sắc, các chuyên gia đã chỉ ra rằng, có những hoạt động giản đơn đang chờ ta khám phá – những điều rất nhỏ, không tốn kém, ai cũng có thể học và làm được, nhưng lại có sức mạnh to lớn trong việc nâng tầm hạnh phúc (Nelson, Kurtz, & Lyubomirsky, 2015).
Nghe thật đơn giản, nhưng cũng chính vì thế mà không ít người trong chúng ta vẫn thấy hạnh phúc thật xa xỉ, như một điều khó nắm bắt. Lối đi để đến với niềm vui bền vững không phải lúc nào cũng hiện rõ ràng, đặc biệt trong những thời khắc thử thách của đời sống. Đó là lý do mình muốn nói đến “khoảnh khắc hạnh phúc” – học cách nhận ra niềm vui và sự hài lòng trong những giây lát ngắn ngủi. Một khoảnh khắc cười, một khoảnh khắc tự thương yêu bản thân, một cuộc trò chuyện ý nghĩa hay đơn giản là một chút phút giây thảnh thơi bình yên.
Bước sang thế kỷ 21, các nhà nghiên cứu tâm lý đã dành nhiều tâm huyết để tìm hiểu về chìa khóa của hạnh phúc, cái gọi là “sự an lạc chủ quan trong tâm hồn” (Seligman & Csikszentmihalyi, 2000).
Những phát hiện của họ có thể khiến chúng ta bất ngờ. Ta thường nghĩ hạnh phúc chỉ dành cho người khác – những người có cuộc sống sung túc hơn, sức khỏe tốt hơn hay tiền bạc đầy đủ hơn. Nhưng thực tế, đó là một quan niệm không hẳn đúng. Nghiên cứu cho thấy mọi người, kể cả những ai đang trải qua khó khăn về cảm xúc hay thể chất, đều có thể áp dụng những chiến lược để mang lại hạnh phúc hơn (Emmons & McCullough, 2003; Seligman, Steen, Park, & Peterson, 2005; Seligman, Rashid, & Parks, 2006).
Có vô vàn cách thức được xác nhận bằng khoa học để ta tham gia vào các hoạt động tích cực và gặt hái lợi ích từ đó. Một trong những cách hiệu quả là chọn những hoạt động thực sự phù hợp với chính mình, cái mà người ta gọi là “sự hòa hợp giữa người và hoạt động” (Lynn, O’Donahue, & Lilienfeld, 2015; Nelson, Kurtz, & Lyubomirsky, 2015).
Ý tưởng này nhắc nhở chúng ta rằng, để tăng hạnh phúc, đừng cố ép bản thân vào những khuôn khổ không hợp với mình. Hãy tìm những việc, nhiệm vụ hay vai trò phù hợp với sở thích, năng lực, thế mạnh và động lực cá nhân. Ví dụ, nếu bạn yêu thiên nhiên và muốn vận động nhiều hơn, đi bộ ngoài trời hay tập trên máy chạy bộ kèm video phong cảnh thiên nhiên sẽ dễ chịu và hiệu quả hơn là đến phòng gym. Nếu bạn coi trọng kết nối xã hội và muốn tạo ảnh hưởng tích cực, việc tham gia tình nguyện ở các dự án môi trường hay cứu trợ sẽ ý nghĩa hơn nhiều so với chỉ tụ tập chơi bài hay thảo luận nhóm.
Mình xin chia sẻ vài gợi ý nhỏ để mỗi ngày ta có thể thêm nhiều khoảnh khắc hạnh phúc hơn, phù hợp và thân thuộc với bản thân.
Hãy bắt đầu bằng việc tử tế với chính mình. Mình từng học một bài tập rất nhẹ nhàng nhưng đầy sức mạnh từ tiến sĩ Shauna Shapiro, dựa trên những nghiên cứu khoa học (Shapiro, 2020; 2022). Cô ấy nhắc nhở rằng, điều ta tập trung chú ý sẽ càng trở nên mạnh mẽ hơn trong ý chí và sự thức tỉnh của ta. Bài tập tự từ bi ấy rất đơn giản:
- Đặt tay lên tim và cảm nhận sự nuôi dưỡng, chăm sóc từ chính trái tim mình.
- Khi sẵn sàng, thở nhẹ nhàng và nói thầm với bản thân: “Chào buổi sáng, mình yêu bạn [tên bạn].”
- Rồi nhẹ nhàng nhận biết cảm xúc đang hiện diện trong mình.
- Shauna khuyên nên thực hành điều này vào mỗi sáng và ghi lại trong nhật ký một câu ngắn về cảm xúc đó (2022).
Tiếp đến, tăng cường kết nối xã hội – sự gắn bó với người khác là nguồn năng lượng quý giá. Bạn có thể bắt đầu bằng những câu chào hỏi thân thiện hơn, gọi điện hỏi thăm, nhắn tin hoặc gửi email. Hỏi han, cảm ơn, hay đơn giản là một cuộc trò chuyện cũng đủ làm ấm lòng những người xung quanh.
Chúng ta cũng có thể học cách thư giãn, tận hưởng từng khoảnh khắc hiện tại. Dừng lại, chú ý đến một điều tích cực ngay lúc này thôi, dù chỉ là trong chốc lát.
Và đừng quên nhìn lại, hãy ghi nhận những điều tốt đẹp mình đã làm được trong ngày, dù nhỏ bé. Hãy trân trọng chúng vì đó là minh chứng cho những bước tiến của ta.
Cuối cùng, thay vì chỉ chăm chăm sửa chữa điểm yếu, mình muốn đề nghị ta hãy dành thời gian khám phá và phát huy thế mạnh của bản thân (Niemiec, 2014). Bạn giỏi điều gì? Bạn yêu thích làm gì nhất? Hãy nghĩ xem hôm nay hay tuần này bạn có thể sử dụng sức mạnh đó như thế nào cho cuộc sống và thảnh thơi hơn, vui hơn.
Vậy bạn đã sẵn sàng thử sức với một vài khoảnh khắc hạnh phúc, vừa đúng gu mình, vừa tự nhiên, để tô điểm cho ngày thường chưa? Mình tin rằng, hạnh phúc không phải điều xa xôi nào, mà nằm ngay trong những chi tiết nhỏ nhất ta dám chú ý và trân trọng.
Lưu ý: Bài viết này mang tính chất tham khảo và không thay thế cho sự tư vấn của những chuyên gia sức khỏe tâm thần hay y tế có trình độ.
© 2025 Ilene Berns-Zare, LLC, Bản quyền thuộc về tác giả.
Bài dịch từ : psychologytoday.com
