Tại Sao Họ Lại Hạnh Phúc Hơn Ở Đó

Hãy tưởng tượng bạn đang sống ở một nơi mà mặt trời hiếm khi xuất hiện, mọi người thường giữ khoảng cách riêng và phần lớn số tiền bạn có được đều dành để đóng thuế. Vậy mà, giả sử mình nói với bạn rằng suốt tám năm liền, nơi này vẫn được vinh danh là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới? Dù nghe có vẻ nghịch lý, nhưng Phần Lan một lần nữa đứng đầu bảng xếp hạng hạnh phúc toàn cầu, tiếp theo là những người láng giềng là Đan Mạch, Iceland và Thụy Điển.

Liệu điều đó có nghĩa là chìa khóa của hạnh phúc là chịu lạnh nửa năm trời và ăn thật nhiều cháo gan? Có thể, nhưng bạn không cần bắt chước mọi chi tiết trong đời sống của người Phần để tìm thấy cuộc sống tốt đẹp hơn cho chính mình. Khi một đất nước được gọi là hạnh phúc nhất gần một thập kỷ, người ta cũng tự hỏi tại sao lại như vậy.

Dưới đây là những bài học mà chúng ta có thể rút ra từ những quốc gia hạnh phúc nhất trên thế giới.

Hỗ Trợ Xã Hội

Yếu tố thiết yếu nhất để một xã hội tìm thấy hạnh phúc chính là một hệ thống hỗ trợ xã hội gắn bó chặt chẽ. Khi các nhà nghiên cứu từ Đại học Oxford thực hiện báo cáo về các quốc gia hạnh phúc năm nay, họ đã hỏi người tham gia: Nếu bạn gặp rắc rối, bạn có người thân hoặc bạn bè để dựa vào bất cứ lúc nào cần hay không?

Câu trả lời ở Phần Lan rất rõ ràng: Có. Tại Phần Lan và các nước Bắc Âu khác, nằm trong nhóm hạnh phúc hàng đầu thế giới, người ta cảm thấy luôn có ai đó để tựa vào, dù đó là gia đình hay bạn bè. Các nghiên cứu không ngừng khẳng định, để sống khỏe mạnh và hạnh phúc lâu dài, bên cạnh ăn uống, ngủ nghỉ và tập luyện, yếu tố quan trọng không kém là các mối quan hệ xã hội. Mặc dù các nước Bắc Âu cũng đang đối diện với sự gia tăng cảm giác cô đơn, song nhờ chú trọng vào cộng đồng, họ không xem đây là một “đại dịch cô đơn” như ở Mỹ.

Tuy nhiên, không chỉ có những mối quan hệ xã hội làm gia tăng chất lượng cuộc sống; mạng lưới an sinh xã hội cũng đóng vai trò quan trọng.

Chính Sách Xã Hội

Hạnh phúc bền vững, khác với niềm vui thoáng chốc, chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng của sự ổn định. Khi bạn luôn phải lo lắng về hóa đơn phải trả hoặc hậu quả của việc trễ hạn, những căng thẳng đó sẽ cản trở bạn tìm được sự hạnh phúc lâu dài.

Tại nhiều quốc gia Bắc Âu, các chính sách được đề ra để tạo ra sự ổn định cần thiết cho công dân của mình. Điều này thể hiện qua chăm sóc sức khỏe toàn dân, hỗ trợ hào phóng cho phụ huynh và người thất nghiệp, giáo dục đại học miễn phí, trợ cấp nhà ở, chỉ kể vài ví dụ.

Những chính sách ấy cho phép bất kỳ ai, dù xuất phát điểm thế nào, cũng có thể vươn lên trên thang bậc xã hội, theo đuổi bất kỳ nghề nghiệp nào mình muốn và xây dựng cuộc sống mà mình mơ ước.

Bình Đẳng Giới

Xưa nay, nam giới vẫn thường được coi là chuẩn mực. Xã hội được xây dựng bởi và dành cho nam giới. Phụ nữ đã dành nhiều thế kỷ để thu hẹp khoảng cách này, nhưng có những quốc gia tiến bộ nhanh hơn những nơi khác.

Trước khi mình khen ngợi bình đẳng giới ở Phần Lan, hãy nhớ rằng vẫn còn nhiều việc phải làm. Phụ nữ vẫn kiếm được ít hơn nam khoảng 16%. Chỉ có 45% trong số các chính trị gia liên bang là nữ, dù dân số nữ Phần Lan gần như bằng nam (100 nữ trên 98 nam). Gần đây, Phần Lan cũng không còn nằm trong top 10 quốc gia EU về tỷ lệ phụ nữ trong hội đồng quản trị doanh nghiệp.

Dù vẫn còn bước đi dài, Phần Lan vẫn được xem là một trong những quốc gia tốt nhất để phụ nữ sinh sống. Phụ nữ được tiếp cận bình đẳng với giáo dục và chăm sóc y tế, và tham gia chính trị tích cực hơn hầu hết các nước khác trên thế giới.

Dù rằng thu nhập của nam vẫn nhỉnh hơn, nam và nữ ở Phần Lan khá cân bằng trong lực lượng lao động. Nếu bạn là mẹ chuẩn bị sinh tại đây, bạn có thể nhận được trợ cấp từ chính phủ để nuôi con. Khi em bé chào đời, bạn còn được tặng một hộp “sinh kế” chứa đầy vật dụng cần thiết, và đặc biệt, kỳ nghỉ thai sản ở Phần Lan kéo dài tới 105 ngày làm việc.

Quá lâu rồi, một nửa thế giới bị xem như người đi sau. Trở thành quốc gia hạnh phúc nhất thế giới có nghĩa là chăm lo cho từng công dân, không bỏ lại ai phía sau.

Sự Hài Lòng So Với Hạnh Phúc

Gọi Phần Lan là quốc gia hạnh phúc nhất thế giới đôi khi là tên gọi chưa chính xác lắm. Đó không chỉ là cảm nhận của mình; người Phần Lan cũng cảm thấy hơi lạ khi được gắn nhãn này. Họ thích tự gọi mình là hài lòng hơn là hạnh phúc. Người Phần không đi lại luôn nở nụ cười, mà thay vào đó, họ trân trọng cuộc sống đủ đầy của mình.

Như Meik Wiking, CEO Viện Nghiên cứu Hạnh phúc, từng nói, người Phần “hiếm khi thể hiện cảm xúc hân hoan hay giận dữ — họ rất khác biệt so với người Latin Mỹ, vốn biểu lộ cảm xúc một cách sôi nổi hơn. Với người Phần, hạnh phúc gắn liền với sự sống bình tĩnh, cân bằng và kiên cường.”

Bạn sẽ không thấy những biểu hiện hạnh phúc quá mức khi bước chân trên đường phố Helsinki, nhưng đổi lại, bạn sẽ cảm nhận được một cộng đồng đông đảo đang tận hưởng cuộc sống chất lượng cao.

Nhiều nơi trên thế giới, chúng ta cứ mãi đuổi theo hạnh phúc; còn ở Phần Lan, sự hài lòng sẽ đến với ta.

Vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng hạnh phúc của Phần Lan không phải nhờ những nụ cười không ngừng, thời tiết hoàn hảo, hay những nét văn hóa đặc thù không thể sao chép. Đó là kết quả của những lựa chọn có chủ ý như ưu tiên cộng đồng thay vì cô lập, sự ổn định thay vì lo âu triền miên, và sự tôn trọng phẩm giá thay vì bất bình đẳng. Như người Phần cho thấy, hạnh phúc không cần phải ồn ào hay phô trương. Nó có thể lặng lẽ, bền chắc, và được xây dựng trên niềm tin rằng khi khó khăn xảy ra, bạn sẽ không phải đối mặt một mình.

Bạn không cần sống dưới ánh sáng cực quang hay đóng thuế kiểu Bắc Âu để áp dụng những bài học này. Đầu tư vào các mối quan hệ, ủng hộ hệ thống giảm bớt những căng thẳng stress không cần thiết, trân trọng sự bình đẳng, và định nghĩa lại hạnh phúc bằng sự hài lòng thay vì niềm vui liên tục – tất cả đều là những lựa chọn sẵn có ở bất cứ đâu. Phần Lan nhắc chúng ta rằng một cuộc sống tốt không được xây trên cuộc đua theo đuổi hạnh phúc, mà là tạo nên điều kiện để hạnh phúc không còn phải đuổi theo.